Pedagogika
26.09.2026

TALABALARNING JISMONIY FAOLLIGI VA SOG'LOM OVQATLANISH KO'NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHDA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR

Turg‘untoshev Muxlisbek Ilhomjon o‘g‘liAndijon davlat pedagogika instituti

Annotatsiya

Maqolada oliy ta'lim muassasasi talabalarining jismoniy faolligi va sog'lom ovqatlanish ko'nikmalarini rivojlantirishga oid zamonaviy yondashuvlar nazariy jihatdan tahlil qilingan. Jahon sog'liqni saqlash tashkilotining jismoniy faollik va ovqatlanish bo'yicha tavsiyalari, xorijiy tizimli sharhlar hamda mahalliy tadqiqotlar natijalari umumlashtirilgan. Talabalar xulq-atvoriga ta'sir etuvchi omillar shaxsiy, ijtimoiy, jismoniy muhit va makro darajalar bo'yicha tasniflangan. Tahlil asosida kompetensiyaviy, raqamli, ijtimoiy-ekologik va motivatsion yondashuvlarni birlashtiruvchi integrativ model taklif etilgan hamda uni pedagogika oliy ta'lim muassasalarida joriy etish bo'yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Kalit so'zlar

talabajismoniy faolliksog'lom ovqatlanishsog'lom turmush tarziko'nikmazamonaviy yondashuvraqamli texnologiyalaro'z-o'zini nazorat qilishintegrativ model.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. O'zbekiston Respublikasining 2026-yil 24-martdagi "Jismoniy tarbiya va sport to'g'risida"gi O'RQ-1123-son Qonuni. — https://lex.uz/docs/-8093787

2. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 24-yanvardagi "O'zbekiston Respublikasida jismoniy tarbiya va sportni yanada takomillashtirish va ommalashtirish chora-tadbirlari to'g'risida"gi PF-5924-son Farmoni. — https://lex.uz/docs/-4711327

3. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 30-oktabrdagi "Sog'lom turmush tarzini keng joriy etish va ommaviy sportni yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to'g'risida"gi PF-6099-son Farmoni. — https://lex.uz/docs/-5077667

4. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 10-noyabrdagi "Aholining sog'lom ovqatlanishini ta'minlash bo'yicha qo'shimcha chora-tadbirlar to'g'risida"gi PQ-4887-son Qarori. — https://lex.uz/docs/-5090241

5. Atanazarova A. Talabalarda sog'lom turmush tarzi hayotiy ko'nikmalarini rivojlantirishning didaktik jihatlari // Conference of Natural and Applied Sciences in Scientific Innovative Research. — 2025. — Vol. 2, No.

1. — B. 77–84. — DOI: 10.5281/zenodo.14657524

6. Jurayev B., Egamberdiyev A. Oliy ta'lim transformatsiyasi sharoitidagi jismoniy faollik muammosi // Ta'lim fidoyilari. — 2023. — B. 192–199. — DOI: 10.5281/zenodo.10035883

7. Bandura A. Health promotion by social cognitive means // Health Education & Behavior. — 2004. — Vol. 31, No.

2. — P. 143–164.

8. Brickwood K.J., Watson G., O'Brien J., Williams A.D. Consumer-based wearable activity trackers increase physical activity participation: systematic review and meta-analysis // JMIR mHealth and uHealth. — 2019. — Vol. 7, No.

4. — e11819.

9. Deliens T., Clarys P., De Bourdeaudhuij I., Deforche B. Determinants of eating behaviour in university students: a qualitative study using focus group discussions // BMC Public Health. — 2014. — Vol.

14. — Art.

53. — DOI: 10.1186/1471-2458-14-53

10. Bull F.C., Al-Ansari S.S., Biddle S. et al. World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour // British Journal of Sports Medicine. — 2020. — Vol. 54, No.

24. — P. 1451–1462. — DOI: 10.1136/bjsports-2020-102955

11. Plotnikoff R.C., Costigan S.A., Williams R.L. et al. Effectiveness of interventions targeting physical activity, nutrition and healthy weight for university and college students: a systematic review and meta-analysis // International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity. — 2015. — Vol.

12. — Art.

45. — DOI: 10.1186/s12966-015-0203-7

12. Strain T., Flaxman S., Guthold R. et al. National, regional, and global trends in insufficient physical activity among adults from 2000 to 2022: a pooled analysis of 507 population-based surveys with 5·7 million participants // The Lancet Global Health. — 2024. — Vol. 12, No.

8. — P. e1232–e1243. — DOI: 10.1016/S2214-109X(24)00150-5

13. World Health Organization. Healthy diet: fact sheet. — 2026. — https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/healthy-diet

14. Sallis J.F., Owen N., Fisher E.B. Ecological models of health behavior // Glanz K., Rimer B.K., Viswanath K. (eds.). Health Behavior and Health Education: Theory, Research, and Practice. 4th ed. — San Francisco: Jossey-Bass, 2008. — P. 465–485.

15. Prochaska J.O., Velicer W.F. The transtheoretical model of health behavior change // American Journal of Health Promotion. — 1997. — Vol. 12, No.

1. — P. 38–48.

Iqtibos keltirish uchun

Turg‘untoshev Muxlisbek Ilhomjon o‘g‘li. (2026). TALABALARNING JISMONIY FAOLLIGI VA SOG'LOM OVQATLANISH KO'NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHDA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR. ADPI Ilmiy xabarnomasi. URL: https://eduservis.uz/article/137634001

Maqolani o'qish

Identifikatorlar (DOI)

Nashr ma'lumotlari

Jurnal:ADPI Ilmiy xabarnomasi
Nashr:6-son
Holati:Nashr etildi
Kategoriya:Pedagogika