Aniq va Tabiiy fanlar
31.05.2026

O‘SIMLIKLARNING ABIOTIK STRESS OMILLARIGA CHIDAMLILIGINI OSHIRISHNING MOLEKULYAR MEXANIZMLARI VA BIOTEXNOLOGIK YONDASHUVLARI

Arslanov D.M.O‘zR FA Genetika va o‘simliklar eksperimental biologiyasi instituti
Хalikov Q.K.O‘zR FA Genetika va o‘simliklar eksperimental biologiyasi instituti
Gapparov B.M.O‘simliklar genetik resurslari ilmiy tadqiqot instituti

Annotatsiya

Abiotik stress omillari, jumladan qurg’oqchilik, sho’rlanish, ekstremal haroratlar va oziqa moddalari tanqisligi qishloq xo’jaligi ekinlari mahsuldorligini sezilarli darajada cheklaydi. Iqlim o’zgarishi sharoitida ularning ta‘siri kuchayib bormoqda, bu esa o’simliklar chidamliligini oshirishning samarali usullarini ishlab chiqishni talab etadi. Mazkur sharhda zamonaviy biotexnologik yondashuvlar, jumladan multi-omics texnologiyalari, genetik injiniring hamda CRISPR/Cas tizimi asosida genomni tahrirlash usullari ko’rib chiqilgan. Shuningdek, biostimulyatorlar, fitogormonlar, mikrobiologik preparatlar hamda nanotexnologiyalarni qo’llash istiqbollari yoritilgan. Molekulyar, fiziologik va agrotexnologik usullarni uyg’unlashtirish, shuningdek sun‘iy intellektdan foydalanish yuqori mahsuldor va stressga chidamli o’simlik navlarini yaratishga xizmat qilishi ko’rsatib berilgan. Iqlim o’zgarishi sharoitida oziq-ovqat xavfsizligini ta‘minlash uchun keyingi tadqiqotlarning ahamiyati ta‘kidlangan.

Kalit so'zlar

abiotik stressCRISPRqurg’oqchiliktuz stressiomicsbiotexnologiyalaro’simliklar chidamliligi.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Scalon S.P.Q. et al. Abiotic stress in plants // Frontiers in Plant Science. 2024. DOI: 10.3389/fpls.2024.1386174.

2. Madhumitha M., Sundaram V. Plant growth regulators // Journal of Experimental Agriculture International. 2024. DOI: 10.9734/jeai/2024/v46i82714.

3. Bartas M. et al. Abiotic stresses in plants // Biology. 2024. DOI: 10.3390/biology13080642.

4. Wu Y. et al. Abiotic stress responses in crops // Plant Science. 2024. DOI: 10.1016/j.plantsci.2024.

5. Manghwar H. et al. Plant stress mitigation // Plants. 2024. DOI: 10.3390/plants13010123.

6. Rahim H.U. et al. Soil abiotic stress // Communications in Soil Science and Plant Analysis. 2025. DOI: 10.1080/02757540.2024.2439830.

7. Zhang H. et al. Abiotic stress trends // Discover Plants. 2025. DOI: 10.1007/s44154-025-00216-x.

8. Lahlali R. et al. Plant stress responses // Agronomy. 2025. DOI: 10.3390/agronomy15010229.

9. Di Sario L. et al. Biostimulants // International Journal of Molecular Sciences. 2025. DOI: 10.3390/ijms26031129.

10. Varadharajan V. et al. Multi-omics approaches // Plants. 2025. DOI: 10.3390/plants14060865.

11. Zhao W. et al. Stress mechanisms in plants // Plants. 2025. DOI: 10.3390/plants14223445.

12. Jiang Z. et al. Combined abiotic stresses // Communications Biology. 2025. DOI: 10.1038/s42003-025-08077-w.

13. Li C. et al. Stress regulation in plants // Horticulturae. 2025. DOI: 10.3390/horticulturae11040408.

14. Aradea B. Physiological responses of plants to abiotic stress // 2025.

15. Ramzan M.T. et al. Stress physiology // 2026. DOI: 10.1007/s44279-026-00475-w.

Iqtibos keltirish uchun

Arslanov D.M., Хalikov Q.K., Gapparov B.M.. (2026). O‘SIMLIKLARNING ABIOTIK STRESS OMILLARIGA CHIDAMLILIGINI OSHIRISHNING MOLEKULYAR MEXANIZMLARI VA BIOTEXNOLOGIK YONDASHUVLARI. ADPI Ilmiy xabarnomasi. URL: https://eduservis.uz/article/143062001

Maqolani o'qish

Identifikatorlar (DOI)

Nashr ma'lumotlari

Jurnal:ADPI Ilmiy xabarnomasi
Nashr:4-son
Holati:Nashr etildi
Kategoriya:Aniq va Tabiiy fanlar